Laboratorium Spektroskopii Laserowej (LSL)

Laboratorium Spektroskopii Laserowej (LSL)

Tematyka badawcza

Obecne działania w laboratorium spektroskopii laserowej skoncentrowane są na opracowywaniu technik detekcji gazów resztkowych w powietrzu.

W tym celu wykorzystywane są metody ultraczułej laserowej spektroskopii absorpcyjnej: spektroskopia wieloprzejściowa (MUPASS) i spektroskopia strat we wnęce optycznej (CRDS). Do tej pory opracowano sensory tlenków azotu (NO i NO2), tlenku węgla, metanu amoniaku, siarczku karbonylu pod kątem ich detekcji w powietrzu wydychanym z płuc, gdyż są one markerami pewnych chorób wewnętrznych. Trwają prac nad sensorami formaldehydu i etanu, które są biomarkerami raka piersi i płuc.

Do badań w zakresie fizyki atmosfery skonstruowano też laserowe detektory pary wodnej o czułości rzędu 1011 cm-3, które umożliwiają detekcję molekuł H2O nawet na wysokości około 40 km.

Spektroskopia strat we wnęce

Spektroskopia strat we wnęce optycznej (SSWO, ang.: Cavity Ring-Down Spectroscopy – CRDS) należy do ultraczułych technik laserowej spektroskopii absorpcyjnej. Próbkę badanego gazu umieszcza się w rezonatorze optycznym (wnęce) zbudowanym ze zwierciadeł o bardzo wysokim współczynniku odbicia. Światło lasera wykorzystywane jest do określenia współczynnika dobroci rezonatora – np. poprzez pomiar czasu życia fotonu we wnęce, który jest tym krótszy, im większy jest jej współczynnik strat. Porównanie czasów życia fotonu w rezonatorze pustym oraz wypełnionym badanym gazem pozwala wyznaczyć współczynnik absorpcji próbki, a przez to koncentrację absorbera.

Spektroskopia wieloprzejściowa

Spektroskopia wieloprzejściowa także należy do ultraczułych technik laserowej spektroskopii absorpcyjnej.  Wykorzystuje wydłużenie drogi światła w próbce. Stosuje się w niej komórkę zaopatrzoną w dwa precyzyjnie ustawione zwierciadła. Wiązka światła, wprowadzona do komórki przez otwór w jednym lustrze, odbija się między zwierciadłami (od kilkudziesięciu do kilkuset razy), ulegając tym samym wielokrotnemu przejściu przez próbkę. Uzyskuje się efektywnie drogi wiązki sięgające dziesiątek lub nawet setek metrów. Koncentrację absorbera wyznacza sie korzystając z prawa Lamberta – Beera.

2020

Biomedical Optics Express, Vol. 11

Optical detection of formaldehyde in air in 3,6 μm range

2020

Applied Sciences 10(15), 5111

Ammonia gas sensors: a review of the in-situ technologies

2018

Opto-Electron. Rev. 26, 122–133

Selected optoelectronic sensors in medical applications

  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas
  • J. Mikołajczyk
  • D. Szabra
  • A. Prokopiuk

2018

Optics and Laser Technology (PHOTOPTICS 2018), 297-302

Laser spectroscopy for trace matter detection in air, Proceedings of the 6th International Conference on Photonics

2018

Metrology & Measurement Systems 25, 793–805

Highly sensitive airborne open path optical hygrometer for upper air measurements – proof of concept

  • T. Stacewicz
  • P. Magryta
  • B. Petersen
  • J. L. Nowak
  • K. Kwiatkowski
  • S. P. Malinowski

2018

Metrology & Measurement Systems Vol. 25 No. 4, pp. 793–805

Highly sensitive airborne open path optical hygrometer for upper air measurements – proof of concept

  • T. Stacewicz
  • P. Magryta
  • B. Petersen
  • J. L. Nowak
  • K. Kwiatkowski
  • S. P. Malinowski

2016

Elektronika 9, 51-54

Optoelektroniczny system sensorów biomarkerów zawartych w wydychanym powietrzu

  • Z. Bielecki
  • B. Buszewski
  • T. Stacewicz
  • T. Ligor
  • J. Wojtas
  • W. Gawron
  • J. Mikołajczyk
  • M. Nowakowski
  • D. Szabra
  • P. Magryta
  • R. Mędrzycki
  • A. Prokopiuk

2016

Elektronika 9, 70-72

Multipleksacja i demultipleksacja sygnałów optycznych do celów spektroskopii

2016

Elektronika 9, 66-69

Sensory optoelektroniczne do detekcji markerów chorobowych z laserami przestrajalnymi w zakresie <2,5 µm

  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas
  • P. Magryta
  • T. Ligor
  • D. Szabra
  • A. Prokopiuk
  • Z. Bielecki
  • B. Buszewski
  • J. Mikołajczyk
  • M. Nowakowski
  • R. Mędrzycki

2016

Elektronika 9, 58-61

Wybrane zastosowania spektroskopii absorpcyjnej

  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • A. Tkacz
  • A. Prokopiuk
  • P. Magryta

2016

Front. Comput. Neurosci.

Nonlinear Origin of SSVEP Spectra—A Combined Experimental and Modeling Study

  • M. Łabęcki
  • R. Kuś
  • A. Brzozowska
  • T. Stacewicz
  • B. Bhattacharya
  • P. Suffczyński

2016

Metrology and Measurement Systems 23, 481- 489

System of optoelectronic sensors for breath analysis

  • J. Mikołajczyk
  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • D. Szabra
  • M. Nowakowski
  • P. Magryta
  • A. Prokopiuk
  • R. Mędrzycki

2016

Metrology and Measurement Systems 23, 205-224

Detection compounds by different techniques

  • J. Mikołajczyk
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Szmulko
  • J. Wojtas
  • D. Szabra
  • A. Prokopiuk
  • P. Magryta
  • Ł. Lentka

2016

Opto-Electron. Rev., 24(2), 29-41

Detection of disease markers in human breath with laser absorption spectroscopy

  • T. Stacewicz
  • Z. Bielecki
  • J. Wojtas
  • P. Magryta
  • J. Mikołajczyk
  • D. Szabra

2015

Wyd. WAT, Warszawa

Sensormed- geneza, wyniki badań, kierunek prac dalszych, str. 161-194, rozdział w monografii Wybrane zagadnienia diagnozowania i użytkowania urządzeń i systemów

  • J. Mikołajczyk
  • Z. Bielecki
  • B. Buszewski
  • T. Stacewicz
  • T. Targowski
  • J. Wojtas
  • W. Gawron

2015

Elektronika 8, 7-10

Wybrane aspekty wykrywania chorób w układach analizy wydychanego powietrza

  • J. Mikołajczyk
  • J. Wojtas
  • M. Kustosz
  • P. Magryta
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz

2015

Elektronika 8, 10-13

Optoelektroniczny system do wykrywania markerów chorobowych w wydychanym powietrzu

  • J. Mikołajczyk
  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • D. Szabra
  • A. Prokopiuk
  • M. Nowakowski
  • R. Mędrzycki

2015

Polski Merkuriusz Lekarski XXXIX, 231, 51-58

Wykrywanie markerów chorobowych w oddechu metodami optoelektronicznymi

  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas
  • T. Targowski
  • Z. Bielecki
  • B. Buszewski
  • T. Ligor
  • R. Mędrzycki

2015

Technical Sciences 63, 2, 515-525

Application of quantum cascade lasers to trace gas detection, Bulletin of Polish Academy of Sciences

2014

Atmospheric Research 142, 32-39

Lidar retrievals of cloud droplet number concentration at the cumulus base: A feasibility study

2014

Int. Journal of Thermophysics 35, 2215-2225

Cavity enhanced absorption spectroscopy and photoacoustic spectroscopy for human breath analysis

  • J. Wojtas
  • F. K. Tittel
  • T. Stacewicz
  • Z. Bielecki
  • R. Lewicki
  • J. Mikołajczyk
  • M. Nowakowski
  • D. Szabra
  • P. Stefański
  • J. Tarka

2014

Amospheric Research 142, 32-29

Lidar retrievals of CCN activation at cumulus base - feasibility study

2014

Proc. SPIE 8703, 870309-870314

Ultrasensitive optoelectronics sensors for nitrogen oxides and explosive detection

2013

Rozdział w monografii Problemy metrologii Elektronicznej i Fotonicznej PAN, J.Mroczek ed., str.1-71

Absorpcyjna spektroskopia laserowa

2013

WIT Transactions of The Built Environment 134

Concentration system for volatile compounds detection

  • B. Rutecka
  • J. Wojtas
  • J. Mikołajczyk
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz

2013

PAK 59, 1-5

Optoelektroniczne sensory gazów

  • Z. Bielecki
  • J. Wojtas
  • T. Stacewicz
  • J. Mikołajczyk
  • B. Rutecka
  • R. Mędrzycki
  • A. Prokopiuk

2013

Elektronika 54, 7-10

Analiza możliwości wykrywania biomarkerów w wydychanym powietrzu

  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas
  • J. Mikołajczyk
  • M. Nowakowski
  • D. Szabra
  • M. Garlińska
  • R. Mędrzycki
  • A. Prokopiuk
  • B. Rutecka

2013

Opto-Electronics Review 21, 210-219

Towards optoelectronic detection of explosive

  • J. Wojtas
  • T. Stacewicz
  • Z. Bielecki
  • B. Rutecka
  • R. Mędrzycki
  • J. Mikołajczyk

2013

Przegląd Elektrotechniczny 10, 139-139

Projekt elektronicznego systemu do wykrywania biomarkerów w oddechu

2013

Acta Phys. Pol. A 12,592-594

Nitrogen oxides optoelectronic sensors operating in infrared range of wavelengths

  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Mikołajczak
  • B. Rutecka
  • R. Mędrzycki

2013

Bioanalysis 3, 2287-2306

Detection of volatile compounds as biomarkers in breath analysis by different analytical techniques

  • B. Buszewski
  • D. Grzywiński
  • T. Ligor
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas

2012

Opto-Electronics Review 20, 77-90

Cavity ring-down spectroscopy : detection of trace amounts of matter

  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • M. Nowakowski
  • J. Mikołajczyk
  • R. Mądrzycki
  • B. Rutecka

2012

Proc. of SPIE 8374, 837414-837422

NO and N2O detection employing cavity enhanced technique

  • J. Wojtas
  • R. Medrzycki
  • J. Mikołajczyk
  • M. Nowakowski
  • D. Szabra
  • M. Gutowska
  • T. Stacewicz
  • Z. Bielecki

2012

Atmospheric Research 48, 66-75

Remote sensing measurements of the volcanic ash plume over Poland in April 2010

  • K. Markowicz
  • T. Zielinski
  • A. Pietruczuk
  • M. Posyniak
  • O. Zawadzka
  • P. Makuch
  • I. Stachlewska
  • A. Jagodnicka
  • T. Petelski
  • W. Kumala
  • P. Sobolewski
  • T. Stacewicz

2012

Metrology and Measurement Systems XIX, 3-28

Sensors and systems for the detection of explosive devices - the overview

  • Z. Bielecki
  • J, Janucki
  • A. Kawalec
  • J. Mikolajczyk
  • N. Pałka
  • M. Pasternak
  • T. Pustelny
  • T. Stacewicz
  • J. Wojtas

2012

Acta Geophysica 60, 1308-1337

Study of vertical structure of aerosol optical properties with sun photometers and ceilometer during the MACRON campaign in 2007

  • K. Markowicz
  • T. Zielinski
  • S. Blindheim
  • M. Gausa
  • A. Jagodnicka
  • A. Kardaś
  • W. Kumala
  • S. Malinowski
  • T. Petelski
  • M. Posyniak
  • T. Stacewicz

2012

Opto-Electronics Review 20, 26-39

Ultrasensitive laser spectroscopy for breath analysis

  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Mikolajczyk
  • M. Nowakowski

2011

WIT Press 51, 461-472

N20 detection with the CEAS method, rozdział w Computational Methods and Experimental Measurements

  • J. Wojtas
  • B. Rutecka
  • T. Stacewicz
  • J. Mikołajczyk
  • Z. Bielecki

2011

Proc. of SPIE 8182, 1-7

Multiwavelenght micropulse lidar in atmoshperic aerosol study - signal processing

  • M. Posyniak
  • S. Malinowski
  • T. Stacewicz
  • K. Markowicz
  • T. Zieliński
  • T. Petelski

2011

Acta Physica Polonica 120, 794-800

Application of quantum cascade lasers in CEAS sensors of nitrogen oxides

  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • T. Stacewicz
  • J. Mikołajczyk
  • R. Mędrzycki
  • B. Rutecka

2010

Optica Applicata 40, 641-64

Blue tunable laser diodes for trace matter detection

  • K. Holc
  • Z. Bielecki
  • J. Wojtas
  • P. Perlin
  • J. Goss
  • A. Czyżewski
  • P. Magryta
  • T. Stacewicz

2010

Spectrochimica Acta B, 306310-306313

Cavity ring-down spectroscopy coupled with helium microwave induced plasma for fluorine determination

2010

Spectrochimica Acta B, 306-310

Cavity ring-down spectroscopy with diode laser for fluorine determination

2010

Optica Applicata 40, 623-632

Multiwavelength micropulse lidar for atmospheric aerosol investigation

  • M. Posyniak
  • T. Stacewicz
  • M. Miernecki
  • A. Jagodnicka
  • S. Malinowski

2010

Przegląd Elektrotechniczny 11, 222-224

Projektor sensora materiałów wybuchowych

  • J. Wojtas
  • Z. Bielecki
  • J. Mikołajczyk
  • D. Szabra
  • B. Rutecka
  • R. Mędrzycki
  • M. Gutowska
  • T. Stacewicz
  • A. Czyżewski

2010

Optica Applicata 40, 219-237

Saharan aerosol sensed over Warsaw by backscatter depolarization lidar

  • A. Kardaś
  • K. Markowicz
  • K. Stelmaszczyk
  • G. Karasiński
  • S. Malinowski
  • T. Stacewicz
  • L. Woeste
  • C. Hertz

2010

European Journal of Physics 31, 1517-1526

Simple and safe short-range lidar system for undergraduate laboratory

  • M. Posyniak
  • T. Stacewicz
  • M. Miernecki
  • A. Jagodnicka
  • S. Chudzyński